Edebi Çeviri
Edebiyat, söylenmek isteneni etkili bir şekilde söyleme sanatıdır. Var olan ve yaşanmış bir olayı, duygu ya da düşünceyi, insanların alışık olduğundan daha farklı bir şekilde söylemeye odaklanır. Edebiyat tarihi, insanlık kadar eskiye dayanır. İlk olarak sözlü bir şekilde gelişen edebiyat, sonraları yazıya dökülerek yazılı edebiyat dönemi başlamıştır.
Her edebi eser, içerisindeki toplumun dil ve kültür özelliklerini taşır. Bu nedenle edebi çeviri yaparken oldukça dikkatli olunmalıdır. Edebi eserlerin çevirisi biraz daha dikkat gerektiren, zorlu bir işlemdir. İçermiş olduğu özellikler itibariyle de edebi metinlerin çevirisi oldukça zordur. Çevirmen, öncelikle kaynak dili iyi bir şekilde bilmeli ve kaynak kitabın edebi özelliklerini analiz etmelidir. Anlam bütünlüğü, oldukça önemlidir.
Edebiyat Nedir?
Edebiyat kelimesi “edep” kelimesinden türemiştir. Edep, Arapça bir kelimedir. İlk olarak Şinasi tarafından günümüzdeki anlamıyla kullanılmıştır. Şinasi’den önce ilgili türe şiir ya da inşa adı verilirdi. Edebiyat; duygu, düşünce, imge ve olayların insanlarda estetik duyguları uyandıracak şekilde dil aracılığıyla, sözlü ve yazılı olacak şekilde anlatmayı amaçlayan bir sanattır. Yazın olarak da tanımlanabilir. Edebiyatın ve doğal olarak edebi eserlerin özellikleri şu şekildedir;
• Edebi eser, okuyanı etkileme amacı güder.
• Düşüncesi sağlam, anlatımı güzel olmalıdır.
• Özlü bir yapıda olmalıdır.
• Konusu direkt olarak yazıldığı yerin dil ve kültür özelliklerini yansıtmalıdır.
• Eser, zaman süzgecinden geçtikten sonra toplum tarafından anlaşılmalıdır.
• Aktarılan duygu ya da düşünceler belli bir edebi türe ait olmalıdır.
• Eser, belli bir sanat anlayışını yansıtarak estetik ölçüler içinde yazılmalıdır.
Yabancı ve Türk Edebiyat Yazarları ve Eserleri
Edebiyat tarihi incelendiğinde pek çok Türk ve yabancı yazar görürüz. Bu yazarların dünyaca ünlü eserleri bulunmaktadır. Örneğin William Shakespeare dünyaca ünlü bir yazardır. Edebi çeviri kapsamında Romeo ve Juliet eseri birçok dile çevrilmiştir. Aynı şekilde Nikolay Vasilyeviç Gogol da dünyaca tanınan bir yazardır. Özellikle Bir Delinin Hatıra Defteri eseriyle beğeni toplamıştır. Dünya edebiyatında ön plana çıkan bir isim daha vardır. Fyodor Mihayloviç Dostoyevski… Yeraltından Notlar eseri oldukça etkileyicidir.
Türk edebiyatı, yazarlar ve eserler yönünden çok zengindir. Türk edebiyat tarihi incelendiğinde bazı isimlerin ve eserlerinin ön plana çıktığını görürüz. Türk edebiyatının en iyi 100 romanı içerisinde ilk 5 şu şekilde;
• Yaşar Kemal – İnce Memed
• Oğuz Atay – Tutunamayanlar
• Ahmet Hamdi Tanpınar – Saatleri Ayarlama Enstitüsü
• Ahmet Hamdi Tanpınar – Huzur
• Orhan Pamuk – Kara Kitap
Yabancı Edebiyat Kitap Çevirileri
Türk çeviri tarihinde Cumhuriyet Dönemi ön plana çıkar. Cumhuriyet’in ilanının ardından Türkçe çeviri oldukça gelişmiştir. 19 Mayıs 1940 tarihinde Tercüme Bürosu kurulmuştur. Bu dönemde Hasan Ali Yücel başta olmak üzere Sebahattin Eyüboğlu, Nurullah Ataç gibi değerli isimler büroda yer almıştır. Çeviri hizmetinde ön plana çıkmışlardır.
Cumhuriyet Dönemi çevirilerinde İngiliz, Alman ve Fransız klasik edebiyat
eserleri
özenle seçilmiştir. Bu dönemde yaklaşık olarak 604 eser Türkçe’ye
kazandırılmıştır.
Çeviri işlemleri oldukça teknik bir şekilde yapılmıştır. Günümüzde Hasan Ali
Yücel
klasikleri sıkça tercih edilmektedir.
Kitap Çevirisi Yapan Tercümanın Telif Hakları
Kitap çevirisi, belirli telif haklarını bünyesinde barındırır. Çeviriyi yapan tercümanın bazı telif hakları bulunmaktadır. Örneğin çeviri sonucunda ortaya çıkan eser izinsiz bir şekilde kopyalanamaz ya da çoğaltılamaz. Bu, herhangi bir bölümünün yayınlanması şeklinde de olamaz. Bu nedenle ilgili işlemler için mutlaka çevirmenden izin alınması gerekmektedir. Edebi çeviri hizmetlerinde en çok çıkan telif hakkı problemleri, izinsiz kopyalamak olmaktadır.
Edebi Çeviride Dikkat Edilmesi Gerekenler
Edebi çeviri yaparken bazı unsurlara dikkat edilmesi gerekir. Aksi hâlde doğru bir çeviri yapabilmek mümkün değildir. İlgili faktörler şu şekildedir;
• Çevirmen, kaynak kitabı ilk olarak baştan sona detaylıca okumalıdır. Kafasında beliren tüm sorulara bu noktada yanıt bulmalıdır.
• Kitabın terminolojisini iyi bir şekilde hazırlamalı ve okurken beraberinde notlar almalıdır.
• Yazarın diğer eserlerine göz atmalıdır. Böylelikle yazarın dilini ve dünyasını %100 olacak şekilde anlar.
• Edebi çeviri işlemlerinde şiir türü oldukça önemlidir. Ayrı bir çalışma ister. Şiirin duygusu tam yansıtılmalıdır ve ahenginin kaybolmaması gerekir.
• Edebi eser çevirileri, diğer çevirilerden çok daha karmaşık bir yapıdadır. Anlam bütünlüğü sağlanarak olduğu gibi aktarım yapılmamalıdır. Edebi eserlerde anlatılmak istenen direkt olarak aktarılmamış olabilir. Söz sanatları hakkında detaylıca bilgi sahibi olunmalıdır.
• Çeviri, yazarın hayal dünyasını tamamıyla yansıtmalıdır.
• Yazarın üslubuna göre çeviri yapılmalıdır.
Edebi Metin Çeviri Süreçleri
Çeviri işlemleri bir sürece tâbidir. Özellikle süreçlerin iyi bir şekilde kontrol edilmesi gerekmektedir. Edebi metin çevirilerinde süreçleri şu şekilde sıralayabiliriz;
• Metin Analizi: Öncelikle kaynak kitap detaylı bir şekilde analiz edilmelidir. Çeviri işlemlerinden önce metin analizi yapılmalıdır. Metin analizinde yazı dilinden yazarın üslubuna kadar birçok detay incelenir.
• Çeviri Taslağı: Analiz işlemlerinden sonra metnin istenilen dile taslak hâlde çevirisi sağlanır. Bu durum, henüz taslak aşamasını ifade ettiği için ekleme – çıkarmalar yapabilirsiniz. Ön taslak çeviri metni oluşturarak çeviri sürecini en iyi şekilde yönetebilirsiniz.
• Çeviri Aşaması: Taslak çeviri metninizi inceledikten sonra gerekli düzenlemelerin yapıldığı süreçtir. Bu süreçte çeviri kitabı, son hâline yaklaşmaktadır.
• Son Kontrol: Çeviri hakkında son kontrollerin yapıldığı bölümdür. Bu bölümden sonra çeviri, son hâlini alacaktır. Dolayısıyla yayına hazırlık aşaması gibi düşünülebilir.
Edebi Çeviride Yerelleştirmenin Önemi
Çeviri, genel olarak metne sadık kalınarak yapılır. Yerelleştirme ise kaynak metnin hedef dile adapte edilmesi söz konusudur. Mesajın üzerinde okuyan açısından daha anlaşılır olması için bazı düzenlemeler yapılabilir. Yabancı dilde yazılan edebi eserler, yerel ifadeler içerebilir. Bu ifadelerin çeviri yapılan dile uyarlanması gerekmektedir. Edebi çeviri işlemlerinde yerelleştirme bu nedenle oldukça önemlidir.
Yerelleştirmenin yapılacağı çeviri işlemlerinde orijinale sadık kalmak gerekli değildir. Ancak yine de anlam bütünlüğünün sağlanması gerekir. Bu gibi çevirilerin mutlaka profesyonel kişiler tarafından yapılması gerekmektedir. Edebi çeviri yapacak tercümanın aşağıdaki özellikleri içermesi gerekir;
• Ana dil ve yabancı dilin her özelliğine hâkim olmalıdır. Bu süreçte dil ve anlatım hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Çeviri hizmetinden bu şekilde daha fazla verim alınabilecektir.
• Yazarın üslubuna dikkat edilmesi gerekir. Çeviriyi gerçekleştirecek tercümanın bunu yapıp yapmadığını kontrol edebilirsiniz.
• Edebi çeviriler uzun sürelidir. Yani kısa süreler içerisinde bitmez. Süreç içerisinde tüm detaylara hâkim olacak bir çevirmen gerekir.
• Çeviri alanında eğitim almış birisi olmalıdır. Kadromuzdaki tüm çevirmenler alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.
Edebi Metin Çevirisinde Kullanılan Teknikler Edebi metin çevirileri kitleye, dile, kültüre ve çeviriyi isteyen birey – kurum isteğine göre şekillenir. Edebi metin çevirilerinden birçok teknikten yararlanılmaktadır. Özellikle şiir çevirilerinde bu teknikler yoğun olarak kullanılmaktadır. Şiir, sadece tema ve kafiye uyumluluğu sağlanarak çevrilmez. Edebi metin çevirilerinde şu teknikleri ve stratejileri uygulayabilirsiniz;• Düz yazı türünde olmayan eserler, düz yazıya dönüştürülerek çevrilmelidir.
• Şiir türünde kafiye ve ölçüye odaklanarak çeviri yapılmamalıdır. Bu durumda çeviride birtakım problemler ortaya çıkabilir.
• Edebi çevirilerde anlam bütünlüğü sağlanması açısından terminolojik çalışmalar yapılabilir.
• Kaynak metindeki duyguyu aktarmak için yazarın diğer eserlerine bakılabilir.
Edebi çeviriler, diğer çeviri türlerinden farklı özellikleri bünyesinde barındırır. Çevirmenin tümüyle çeviri işlemlerine hâkim olmasını gerektirir. Kaynak ve hedef dil üzerinde yetkinlik gerektirir. Söz konusu sadece anlamsal çeviri değildir. Kültür özellikleri de dikkate alınmalıdır. Bu nedenle dil bilgisine ek olarak kültür ve günlük yaşam değerlerine ilişkin de bilgili olunması gerekir.
Edebi Çeviri Ücretleri
Edebi çeviri ücretleri, kaynak metnin dili, yapısı, özellikleri ve uzunluğuna göre değişiklik gösterir. Kaynak metin uzunsa buna göre çeviri ücreti de artış gösterecektir. Bu nedenle fiyatları belirleyen faktörlerin iyi bir şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Çeviri hizmetimizde alanında uzman profesyonel kadrolarla çalışmaktayız. Beraberinde fiyat politikası olarak uygun bütçelere hitap etmeyi hedefliyoruz. Böylelikle kaliteli çevirileri uygun fiyata yaptırabilmeniz mümkündür.
Kaynak metin türü de fiyat üzerinde oldukça etkilidir. Örneğin sözleşme çevirisi ile edebi metin çevirisi fiyatları birbirinden farklıdır. Bunun nedeni her iki türün de kapsamının ve uzunluğunun farklı olmasıdır. Bu nedenle ilgili çevirilerde metin türüne de dikkat edilir.
Edebi metin çevirilerinde profesyonel kadro hizmeti, fiyatları belirleyici noktadır. İşin kalitesi arttıkça fiyat da artış gösterecektir. Ancak çeviri hizmetlerinde uygun fiyat politikamızla bu kuralın üstesinden geliyoruz.
Edebi çeviri ücretleri genel olarak bu şekilde belirlenir. Fiyatlandırma genel olarak 1000 karakterlik birim fiyat üzerinden yapılır. Ancak istisnai durumlar da söz konusudur. Edebi metin çevirilerinde kalite çok önemlidir. Edebi metin çevirilerinde kaliteye önem veriyorsanız bizi tercih edebilirsiniz.
Çevirisi Yapılmış İlk Edebi Kitaplar
Edebiyatımızda ortaya çıkmış olan roman türünün ilk örnekleri Tanzimat Dönemi’nden önceye dayanır. Bunlar uyarlama, çeviri ve özgün özellikleriyle ortaya çıkmıştır. Osmanlıca harflerle yapılan ve Türkçe’ye ilk çevrilen eser Tercüme-i Telemak’tır. Eser, edebiyatımızdaki ilk çeviri romandır. Esasen ilk çeviri roman örneklerinin Ermenice harflerle Türkçe’ye gerçekleştirildiğini biliyoruz. Ancak Osmanlıca harflerle Türkçe’ye gerçekleştirilen çeviri esas alınmaktadır. İlgili kitabın çevirisi Yusuf Kamil Paşa tarafından yapılmıştır. Eserin orijinali Fenelon’a ait olan Telemak’ın Maceraları isimli kitaptır.
Türk çeviri tarihinde sadece yabancı dilden Türkçe’ye çeviri yapılmamıştır. Türkçeden yabancı dillere de çeviriler gerçekleştirilmiştir. Ahmet Hamdi Tanpınar, Orhan Kemal ve Orhan Pamuk eserleri, yabancı dile çevrilmiştir. Yabancı dilde de çokça okunmuştur. Özellikle Orhan Pamuk’un Benim Adım Kırmızı adlı eseri 60 farklı dile çevrilmiştir.
Edebiyat tarihinde çevirilerin önemi büyüktür. Çevirilerle yabancı kültürleri anlayabiliyoruz. Kültürlerin gelişimi ve etkileşimi açısından çevirinin önemi oldukça fazladır. Bu nedenle çevirilerin doğru ve düzgün bir şekilde yapılması gerekir. Edebi eser çeviri hizmeti satın alacaksanız profesyonel kadro ile çalışmalısınız.
Alanında uzman kadromuz, çeviri hizmetlerinde kaliteyi fazlasıyla sağlamaktadır. Edebi eserler, fazlasıyla çeşit içermektedir. Şiirden öyküye kadar birçok eser farklı tekniklerle yazılmaktadır. Dolayısıyla çevirilerin de buna uygun tekniklerle yapılması gerekir. Çevirmenlerin sadece iyi eğitim almış olmaları yetmez. Aynı zamanda çeviri yapılacak dilin kültürünü de iyi tanımalıdır. Profesyonel ekiplerimizi bunun farkında olarak oluşturuyoruz.
Edebi çeviri ücretleri başlığında da değindiğimiz üzere fiyatlar değişkenlik gösteriyor. Ancak hizmet fiyatının oldukça uygun düzeylerde olduğunu söyleyebiliriz. Kaliteli hizmeti uygun fiyatlara satın almak istiyorsanız bizi tercih edebilirsiniz.
Edebi çevirilerde tekniğe, kültüre, dile, anlam bütünlüğüne önem veriyorsanız doğru adrestesiniz. Çevirilerin tamamı orijinal metne sadık kalarak gerçekleştirilir. Herhangi bir yorum içermez. Ancak bazı edebi metin türlerinde lokalizasyon adı verilen yerelleştirme çalışmaları yapılabilir. Bu noktada profesyonel kadromuz ile kuracağınız iletişim önem kazanacaktır. Sürekli iletişimde kalarak doğru işlerin çıkması sağlanabilmektedir. Çeviri hizmetlerinde bu unsurlara dikkat ediyorsanız bizi tercih edebilirsiniz.
